Xã hội hóa giám định tư pháp: Cần nhưng phải từng bước


Đó là ý kiến của phần lớn đại biểu tại hội nghị góp ý cho dự án Luật Giám định tư pháp do Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức ngày 11-10.

Nhiều đại biểu cho rằng việc xã hội hóa lĩnh vực giám định tư pháp là cần thiết nhưng chưa thể làm đồng bộ và làm ngay. Bởi đây là lĩnh vực đặc thù cần chuyên môn kỹ thuật và trách nhiệm cá nhân cao nên không thể giao hết cho tư nhân đảm nhiệm.

Dự thảo luật cho phép cá nhân, tổ chức nếu đủ điều kiện sẽ được thành lập văn phòng giám định tư pháp ngoài công lập ở một lĩnh vực chuyên môn. Nếu một giám định viên đứng ra làm thì được tổ chức theo loại hình doanh nghiệp tư nhân, từ hai thành viên trở lên thì theo loại hình công ty hợp danh.

Một đại diện Đoàn Luật sư TP.HCM cho rằng cần mở rộng hơn theo hướng thành viên góp vốn. Bởi đây là lĩnh vực khó, cần đầu tư nhiều máy móc nên phải có kinh phí, ai có tiền thì cho họ đầu tư.

Tuy nhiên, đại diện Sở Tư pháp TP.HCM không đồng tình vì người làm giám định tư pháp tư phải có tay nghề, phải am hiểu lĩnh vực mình thì mới dám chịu trách nhiệm trước kết quả của mình, không chỉ có yếu tố tiền là đủ. Một giám định viên tư pháp về văn hóa (Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch TP.HCM) cũng bảo xã hội hóa lĩnh vực giám định văn hóa sẽ ảnh hưởng đến cá nhân giám định viên. Mảng văn hóa thường đụng chạm đến đầu nậu, an ninh quốc gia… nên để đảm bảo an toàn, giám định viên không thể lộ mặt và công khai danh tính cho những người vi phạm biết được.

Thẩm phán Phan Thanh Tùng (TAND TP.HCM) nói luật phải quy định rõ vấn đề giám định tiền tố tụng. Bởi hiện nay có văn bản cho phép trước khi khởi kiện đương sự được đi giám định (chẳng hạn việc lún, nứt nhà). Nhưng khi trở thành đương sự, họ cầm kết quả đó đến thì tòa vẫn yêu cầu phải giám định lại vì kết quả đó không đủ để tòa tin tưởng. Do vậy nếu cho phép chế định này thì luật phải quy định chặt chẽ việc thực hiện và giá trị của những kết quả tiền tố tụng đó.

Một vấn đề khác được các đại biểu quan tâm là tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên. Ý kiến cho rằng dự thảo quy định phải tốt nghiệp đại học và có năm năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chuyên môn là quá lâu. Chẳng hạn, để có một giám định viên tư pháp về tâm thần thì người đó phải học gần chục năm, chờ năm năm nữa mới bổ nhiệm thì họ cống hiến ít và nản. Ngược lại, có ý kiến lại nói phải siết chặt tiêu chuẩn vì năm năm kinh nghiệm nhưng có khi làm giám định không được vì nghề đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao và nhiều kinh nghiệm.

Nhiều ý kiến cũng thắc mắc về tương quan và cự ly giữa cá nhân giám định viên và cơ quan tổ chức giám định. Theo đó khi phải chịu trách nhiệm về kết quả giám định thì cá nhân giám định viên hay tổ chức giám định có con dấu phải chịu. Đại diện tổ biên tập ban soạn thảo dự án luật cho rằng không tạo ra hiểu lầm vì trách nhiệm thuộc về tập thể hội đồng giám định và cá nhân giám định viên ký kết quả. Giám đốc hoặc người đứng đầu cơ quan giám định chỉ quản lý về nhân sự, không có quyền chỉ đạo giám định viên của mình phải ra kết luận thế này, thế khác.

Cạnh đó, việc chế tài với những giám định viên cố tình ra kết quả sai, những cá nhân, tổ chức cố tình cản trở việc giám định cũng được hội thảo bản luận sôi nổi…

THANH TÙNG

(Nguồn: phapluattp.vn)

8:00 AM 13/10/2011